TS EN 16165 Ek - B

​TS CEN 16165 Ek - B Standardı (Eski Adıyla DIN 51130)

"Yaya Yürüme Yüzeylerinin Kayma Direncinin Tayini - Değerlendirme Yöntemleri"

EK - B "Ayakkabılı Rampa Deneyi"

Ayakkabılı Kullanılan Zeminler İçin Kayma Direnci (Ramp) Testi

TS EN 16165 Ek-B,
ayakkabılı yaya trafiğine açık zeminlerde kayma riskinin belirlenmesi amacıyla tanımlanmış, rampa (kayma açısı) esaslı test yöntemidir.

Bu yöntem;

• Ayakkabı tabanı + zemin etkileşimini esas alır,
• Endüstriyel ve kamusal alanlardaki gerçek kullanım koşullarını simüle eder,
• Zeminlerin R sınıfları (R9–R13) ile teknik olarak sınıflandırılmasını sağlar.

Ek-B Testinin Temel Amacı

• Ayakkabılı kullanıcılar için kayma riskini gerçekçi biçimde belirlemek
• Endüstriyel ve ticari zeminlerde güvenli kullanım sınırlarını ölçmek
• Zemin kaplamalarını R sınıfına göre teknik olarak sınıflandırmak
• İş kazalarına neden olabilecek yüzeyleri önceden tespit etmek
• Mevzuat, İSG ve hukuk süreçlerinde kanıtlanabilir veri üretmek

TS EN 16165 – Ek-B Testi Nasıl Yapılır?

Testin Uygulama Prensibi

• Test yüzeyi standart kayganlaştırıcı ile kaplanır
• Deney, standart test ayakkabısı giyilmiş şekilde yapılır
• Test personeli yüzey üzerinde ileri–geri yürüyüş gerçekleştirir
• Rampa eğimi kademeli ve kontrollü olarak artırılır
• Kaymanın başladığı kritik eğim açısı tespit edilir
• Elde edilen ortalama değer, zemin için R sınıfını belirler

Test, kullanıcı hatasını minimize edecek şekilde standartlaştırılmış adım ve yürüyüş protokolü ile uygulanır.

Kayganlaştırıcı ve Test Şartları

• Kayganlaştırıcı: Standart test yağı (DIN 51130 uyumlu)
• Uygulama: Deney öncesi ve sırasında üniform dağılım
• Test yüzeyi:
  • Temiz ve kuru başlangıç koşulunda hazırlanır
  • Yaklaşık 100 × 50 cm boyutlarında olmalıdır
  • En düşük kayma direnci gösteren yön esas alınır

R Sınıfları Ne Anlama Gelir?

Ek-B testi sonucunda zeminler aşağıdaki şekilde sınıflandırılır:

• R9 → Düşük kayma direnci
• R10 → Orta seviye kayma direnci
• R11 → Yüksek kayma direnci
• R12 → Çok yüksek kayma direnci
• R13 → Aşırı yüksek kayma direnci

R sınıfı arttıkça, zemin daha dik eğimlerde dahi kayma göstermeden kullanılabilir.

Ek-B Hangi Alanlar İçin Zorunlu / Kritik?

✔️ Fabrikalar ve üretim alanları
✔️ Endüstriyel mutfaklar
✔️ Gıda üretim tesisleri
✔️ AVM’ler ve ticari alanlar
✔️ Hastaneler (ayakkabılı dolaşım alanları)
✔️ Otoparklar ve rampalar
✔️ Depolar ve lojistik merkezleri

Ayakkabılı kullanım olan alanlarda; Ek-A (çıplak ayak) testinin uygulanması teknik olarak yanlıştır ve ölçüm geçersiz kabul edilir.

Ek-B Testi Neden Kritik Öneme Sahiptir?

🔹 İş kazalarının büyük bölümü ayakkabılı alanlarda meydana gelir
🔹 Yağ, su ve kirlenme etkisini gerçekçi biçimde simüle eder
🔹 İSG denetimlerinde doğrudan referans alınır
🔹 İşverenin kusur ve ihmal değerlendirmesinde belirleyicidir
🔹 Sigorta ve tazminat dosyalarında teknik delil niteliği taşır

Uyarı levhaları ve prosedürler, Ek-B’ye göre yapılmış ölçüm yoksa, işvereni tek başına sorumluluktan kurtarmaz.