TS EN 16165 Ek - B
TS EN 16165 Ek - B
TS CEN 16165 Ek - B Standardı (Eski Adıyla DIN 51130)
"Yaya Yürüme Yüzeylerinin Kayma Direncinin Tayini - Değerlendirme Yöntemleri"
EK - B "Ayakkabılı Rampa Deneyi"
Ayakkabılı Kullanılan Zeminler İçin Kayma Direnci (Ramp) Testi
TS EN 16165 Ek-B,
ayakkabılı yaya trafiğine açık zeminlerde kayma riskinin belirlenmesi amacıyla tanımlanmış, rampa (kayma açısı) esaslı test yöntemidir.
Bu yöntem;
- Ayakkabı tabanı + zemin etkileşimini esas alır,
- Endüstriyel ve kamusal alanlardaki gerçek kullanım koşullarını simüle eder,
- Zeminlerin R sınıfları (R9–R13) ile teknik olarak sınıflandırılmasını sağlar.
Ek-B Testinin Temel Amacı
- Ayakkabılı kullanıcılar için kayma riskini gerçekçi biçimde belirlemek
- Endüstriyel ve ticari zeminlerde güvenli kullanım sınırlarını ölçmek
- Zemin kaplamalarını R sınıfına göre teknik olarak sınıflandırmak
- İş kazalarına neden olabilecek yüzeyleri önceden tespit etmek
- Mevzuat, İSG ve hukuk süreçlerinde kanıtlanabilir veri üretmek
TS EN 16165 – Ek-B Testi Nasıl Yapılır?
Testin Uygulama Prensibi
- Test yüzeyi standart kayganlaştırıcı ile kaplanır
- Deney, standart test ayakkabısı giyilmiş şekilde yapılır
- Test personeli yüzey üzerinde ileri–geri yürüyüş gerçekleştirir
- Rampa eğimi kademeli ve kontrollü olarak artırılır
- Kaymanın başladığı kritik eğim açısı tespit edilir
- Elde edilen ortalama değer, zemin için R sınıfını belirler
Test, kullanıcı hatasını minimize edecek şekilde standartlaştırılmış adım ve yürüyüş protokolü ile uygulanır.
Kayganlaştırıcı ve Test Şartları
- Kayganlaştırıcı: Standart test yağı (DIN 51130 uyumlu)
- Uygulama: Deney öncesi ve sırasında üniform dağılım
-
Test yüzeyi:
- Temiz ve kuru başlangıç koşulunda hazırlanır
- Yaklaşık 100 × 50 cm boyutlarında olmalıdır
- En düşük kayma direnci gösteren yön esas alınır
R Sınıfları Ne Anlama Gelir?
Ek-B testi sonucunda zeminler aşağıdaki şekilde sınıflandırılır:
- R9 → Düşük kayma direnci
- R10 → Orta seviye kayma direnci
- R11 → Yüksek kayma direnci
- R12 → Çok yüksek kayma direnci
- R13 → Aşırı yüksek kayma direnci
R sınıfı arttıkça, zemin daha dik eğimlerde dahi kayma göstermeden kullanılabilir.
Ek-B Hangi Alanlar İçin Zorunlu / Kritik?
✔️ Fabrikalar ve üretim alanları
✔️ Endüstriyel mutfaklar
✔️ Gıda üretim tesisleri
✔️ AVM’ler ve ticari alanlar
✔️ Hastaneler (ayakkabılı dolaşım alanları)
✔️ Otoparklar ve rampalar
✔️ Depolar ve lojistik merkezleri
Ayakkabılı kullanım olan alanlarda; Ek-A (çıplak ayak) testinin uygulanması teknik olarak yanlıştır ve ölçüm geçersiz kabul edilir.
Ek-B Testi Neden Kritik Öneme Sahiptir?
🔹 İş kazalarının büyük bölümü ayakkabılı alanlarda meydana gelir
🔹 Yağ, su ve kirlenme etkisini gerçekçi biçimde simüle eder
🔹 İSG denetimlerinde doğrudan referans alınır
🔹 İşverenin kusur ve ihmal değerlendirmesinde belirleyicidir
🔹 Sigorta ve tazminat dosyalarında teknik delil niteliği taşır
Uyarı levhaları ve prosedürler, Ek-B’ye göre yapılmış ölçüm yoksa, işvereni tek başına sorumluluktan kurtarmaz.